Toen onlangs de SD-kaart in mijn G1 er na 7 maanden trouwe en intensieve dienst abrupt mee stopte, ben ik mij eens gaan verdiepen in de wondere wereld van de SD-kaartjes. Hierbij zijn wat algemene wetenswaardigheden aan het licht gekomen, maar ook wat specifieke zaken voor Android. Vooral voor bezitters van de G1 (HTC Dream) is het fenomeen 'applicaties op de SD-kaart' interessant, gezien het nogal krappe interne geheugen van dit apparaat, waarover ik al eerder schreef.

SD-kaarten (en andere geheugenkaarten) zijn allesbehalve een veilig opslagmiddel. Bewaar niets op je SD-kaart wat je nergens anders hebt en/of niet kunt reproduceren.

Hoewel op veel kaarten 'levenslange' garantie wordt gegeven, kan dit niet worden waargemaakt. De meeste SD-kaarten zijn gegarandeerd voor 10.000 lees- en schrijfcycli (=volschrijven). Hiermee wordt in feite elk los geheugendeeltje van de SD-kaart bedoeld, want elk kaartje gaat zo lang mee als z'n zwakste 'schakel'. Niemand weet precies om hoeveel lees- en schrijfbewerkingen dit doorgaans gaat, maar gemiddeld wordt gesproken van 200.000-300.000. Laten we uitgaan van gemiddeld 250.000 lees- en schrijfbewerkingen. Als je kaart 1 jaar mee moet gaan, dan betekent dit dus een kleine 700 lees- en schrijfbewerkingen per dag. Bij normaal gebruik en MET aplicaties op de SD-kaart zullen de meeste mensen minimaal een jaar met hun SD-kaart doen. Bedenk goed dat het op een dag is afgelopen en dat je dan NIETS meer met je SD-kaart kan, ook niet formatteren: op=op.

De enige echt veilige manier om een SD-kaart in je apparaat te plaatsen of eruit te verwijderen is om het apparaat eerst uit te zetten.

Het gaat vaak goed om het apparaat aan te houden, maar je zult net de pechvogel zijn die de kaart kan gaan formatteren of een andere moet gaan kopen. Gebruik op de PC de knopjes zoals 'medium verwijderen'.

Beperk het aantal lees- en schrijfaktiviteiten op je SD-kaart. GEBRUIK GEEN CACHE- OF SWAPGEHEUGEN OP DE SD-KAART!

Je hoeft hier geen dwangneurose of zo voor te ontwikkelen, maar het gebruik van cache- of swapgeheugen op je SD-kaart verkort de levensduur ervan aanzienlijk. Applicaties die je dagelijks een aantal keren gebruikt kunnen beter op je apparaat worden geïnstalleerd, grote spelletjes die je af en toe speelt passen weer beter op de SD-kaart. Helaas is het (nog) niet altijd mogelijk om te kiezen waar je je spulletjes neerzet: op dit moment plaatst de CyanogenMod-rom bijvoorbeeld alle applicaties standaard op de SD-kaart als íe daar een EXT2-, EXT3- of EXT4-partitie aantreft. EXT2/EXT3/EXT4 zijn geformatteerd voor gebruik met Linux, waar Android in feite in geschreven is. Om bijvoorbeeld Android-aplicaties op je SD-kaart te installeren, heb je een (tweede) partitie met Linux-format op de kaart nodig.
Denk na, maar gebruik je geheugenkaart gewoon want daar is íe voor bedoeld.

Om Android-applicaties op je SD-kaart te kunnen installeren en gebruiken heb je een kaart met minimaal Class 6 nodig.

De abonnees van T-Mobile lijken allemaal een MicroSD-kaart met Class 6 bij hun G1 te hebben gekregen. Je kunt dit zien aan een open rondje op de kaart, waar een getal in staat (zie foto bij het begin van dit artikel). Als er geen open rondje op je kaart staat, dan is deze niet geschikt voor Android-applicaties.
MicroSD-kaarten met Class 6 zijn niet gemakkelijk te krijgen. In gewone winkels zijn ze nog praktisch onvindbaar, maar op internet zijn ze wel op diverse plaatsen te koop. Zelf heb ik een Transcend microSDHC-kaart van 8 Gb gekocht op www.geheugen-online.com en ik ben blij verrast door de zeer snelle levering. Hoewel ik het bedrag handmatig moest overmaken omdat ING nog steeds geen iDeal heeft voor z'n eigen klanten (wel voor ex-klanten van de postbank), werd het kaartje binnen 24 uur bezorgd. Inclusief handelings- en verzendkosten (verzekerd via TPG) was ik EUR 25,75 kwijt inclusief BTW. Kaarten van 8 Gb bieden op dit moment de meeste waar voor het geld (zijn goedkoper dan 2 soortgelijke kaarten van 4 GB en tegelijkertijd zijn 2 kaarten van 8 Gb goedkoper dan een kaart van 16 Gb).

Voor de doorsnee Android-gebruiker houdt het artikel hier op. De 'Android-autoriteiten' zullen t.z.t. vast wel met een mooie oplossing komen voor 'applicaties op de SD-kaart'.
De rest van dit artikel is voor mensen die een aangepaste ROM op hun apparaat hebben waarmee ze al applicaties op hun SD-kaart kunnen installeren, maar dit laatste nog in gebruik moeten nemen. Uiteraard op eigen risico.

Met onderstaand stappenplan kun je je SD-kaart met Class 6 of hoger geschikt maken voor 'APPS2SD' en dergelijke. Alles wat je doet geschiedt op eigen risico!!!

Stap 0 (indien van toepassing)
Zorg dat programma's die cache- en swapgeheugen op de SD-kaart aanhouden dit niet langer doen. Het gaat hier bijvoorbeeld om 'TA Utility' (cache op SD) en 'Swapper'. Veel van dit soort programma's heb je niet meer nodig en kunnen ook van je Android worden verwijderd.

Stap 1
Maak een backup van je SD-kaart. Je SD-kaart wordt in de volgende stappen geformatteerd, dus alles gaat eraf.

Stap 2 (indien van toepassing)
Je hebt een console/terminal nodig in recovery-modus. Als je die niet hebt adviseer ik de recovery van Cyanogen.

Stap 3
Start je Android opnieuw op in Recovery-modus (met de <HOME>-toets ingedrukt).

Stap 4
Open de optie voor Console/Terminal, in de recovery van Cyanogen is dat de onderste optie (ook te openen met <ALT>X).

Stap 5
Tik in:
. su <ENTER>
. parted  /dev/block/mmcblk0 <ENTER>
. print <ENTER>

Stap 6
Er komt nu op het scherm te staan hoe groot je SD-kaart is in Megabytes (Mb). Schrijf dit getal even op.
Bepaal nu hoeveel Mb je wilt gebruiken om Android-applicaties op te slaan. Ik adviseer 512 Mb, maar 256 kan ook voldoende zijn.

Stap 7
Je gaat nu de aanwezige partitie verwijderen en twee nieuwe partities aanmaken. Stel, je kaart heeft een beschikbare grootte van 8162 Mb en je wilt 512 Mb gebruiken voor Android-applicaties:
- getal1 = 7650 (grootte SD-kaart -/- grootte partitie voor Android-applicaties)
- getal2 = 8162 (grootte SD-kaart)

Tik in (met de juiste getallen op de plaats van getal1 en getal2):
. rm 1 <ENTER> (de aanwezige partitie is nu verwijderd)
. mkpartfs  primary  fat32  0  getal1 <ENTER> (de kleinere FAT32-partitie is nu gemaakt)
. mkpartfs  primary  ext2  getal1  getal2 <ENTER> (de nieuwe EXT2-partitie is nu gemaakt)
. print <ENTER>

Je moet nu zien dat allebei de partities zijn aangemaakt, anders is er iets misgegaan.
Als beide partities gemaakt zijn, tik dan in:
. quit <ENTER>

Stap 8 (optioneel; ik adviseer dit te doen)
Je hebt nu een EXT2-partitie. Er zijn echter nieuwere geschikte formatteringsmethoden voor Linux, waaronder EXT3. Deze maakt gebruik van een 'journal' die de kans op een corrupte SD-kaart behoorlijk verkleint, terwijl het maar weinig langzamer is. Binnen Android is het verschil in snelheid waarschijnlijk niet eens waar te nemen, maar ik heb dit niet zelf getest.
Als je wilt upgraden naar het veel veiligere EXT3, tik dan in:
. upgrade  fs <ENTER>
. reboot  recovery <ENTER>
Kies in Recovery-modus de optie 'repair ext filesystems' (zie Cyanogen-plaatje hierboven) en reboot daarna.

Als je het bij EXT2 wilt houden, tik dan in:
. reboot <ENTER>

Je Android wordt nu weer gewoon opgestart. Als je CyanogenMod hebt, worden bij het opstarten al je geïnstalleerde Android-applicaties verplaatst naar je SD-kaart.

Stap 9 (optioneel; ik adviseer dit NIET te doen)
Upgraden naar EXT4. EXT4 werkt naar verluidt iets sneller dan EXT3, maar diverse bronnen vermelden dat EXT4 nog niet helemaal volmaakt is. Mede omdat ik zelf bij EXT3 wil blijven en EXT4 dus ook niet heb kunnen testen, behandel ik het upgraden hier niet. Er zijn via Google diverse bronnen te vinden waar het upgraden van EXT3 naar EXT4 wordt besproken.

Stap 10
Zet de eerder gemaakte backup van je SD-kaart terug.


Frans-Peter van der Leur is freelance WebMaster/WebManager en SysteemOntwikkelaar met een passie voor mobiel internet. Hij begon zijn mobiele loopbaan in 1998 met een Nokia 5110. Verder freaken dan een doorzichtige behuizing was helaas niet mogelijk, dus stapte hij al gauw over op een Nokia 6210 i.c.m. een Palm Vx, om lekker te kunnen synchroniseren. In 2002 had Frans-Peter zijn eerste smartphone in de vorm van een Handspring Treo 270. Nog voordat Handspring werd overgenomen door Palm wist hij in 2003 beslag te leggen op een zwarte Treo 600 van Orange UK. Enige tijd later kwam daar voor de gein nog een zwarte Orange SPV C500 bij. Beide toestellen werden in 2005 opgewaardeerd naar de PalmOne Treo 650 en de Orange SPV M2000. Begin 2006 zei Frans-Peter PalmOS vaarwel wegens de slechte internetbrowser en stapte hij weer terug op één toestel, de T-Mobile MDA Vario met onbeperkt internetten voor EUR 9,50. Helaas gooide Microsoft eind 2007 roet in het eten met Windows Vista, waardoor de MDA Vario qua synchronisatie onbruikbaar werd. In januari 2008 deed Frans-Peter, met de Android-aankondiging in het achterhoofd, een stapje terug met de Nokia E61i, maar het synchroniseren werkte bij alle platformen weer naar behoren. Tussen alle bedrijven door had hij ook nog kort een Sony Ericsson P800, een Palm Tungsten C, een Palm Tungsten W, een Motorola MPx200 en een Nokia N73.
En toen kwam Android. Sinds 15 januari 2009 werkt Frans-Peter met de G1 DEV Phone (HTC Dream).